Tag Archief van: Jan Klaassen

Jan Klaassen en de huisbaasBegin dit jaar kreeg ik het verzoek of ik op de verjaardag van een opa die 65 jaar zou worden een voorstelling te spelen. Door alle virusperikelen ging dat op zijn verjaardag niet door. Maar nu een paar maanden later was het eindelijk zover. De klant had ook gevraagd of het een voorstelling op maat kon zijn. Toen ik vertelde dat er dan aan de voorstelling wel een heel ander prijskaartje kwam te hangen, kozen ze voor de optie om binnen een bestaande voorstelling bekende elementen voor de jarige te stoppen.

Ik zou al een Jan Klaassenspel voor ze spelen omdat, dat voor volwassenen net zo leuk is om naar te kijken als voor kinderen. Maar na het lezen van de informatie bleek dat Jan Klaassen en de huisbaas het meest geschikt was om elementen uit het leven van de jarige job te stoppen.  De jarige opa is goed in klussen, heeft een eigen bedrijf dat personeel kan gebruiken en gaat graag met vrienden in het café herinneringen ophalen aan zijn scheidsreechterscarriere  bij waterpolo.

Dit zijn drie elementen die heel goed in deze voorstelling gebruikt kunnen worden. Jan en Katrijn wonen in een krot dat gerenoveerd moet worden. De huur wordt verhoogd dus Jan en Katrijn hebben geld nodig. Dat kan als Jan een baantje neemt bij het bedrijf van de jarige. Jan moet op zoek naar de jarige en dat kan hij doen in de kroeg. De kroeg waar de jarige met zijn vrienden zit. En er waren nog een paar kleinigheden die in de voorstelling voorbij kwamen en zeer herkenbaar waren voor de jarige en de rest van zijn familie.

Bij het optreden voor deze jarige opa waren eigenlijk alleen maar ‘volwassenen’. Nou ja, de kleinkinderen die er bij waren zijn allemaal in de tienerleeftijd en twee overgrootoma’s.  Om te voorkomen dat ze allemaal stil naar de voorstelling zouden gaan zitten kijken had ik van tevoren gezegd dat het kind in zichzelf weer even moesten wakker kussen en dat ze lekker ongegeneerd konden reageren op het spel en mee konden doen. En dat deden ze. Daarom werd het een superleuke voorstelling en ze moesten her en der heel hard lachen om de grappen en grollen van Jan en Katrijn, Duivel en Huisbaas. De volwassenen lachten om de volwassen grapjes en de tieners om de grapjes die er eigenlijk voor kinderen in het spel zitten.

Jan Klaassen is bij uitstek geschikt om te spelen voor een volwassenen publiek.

Poppenkast bij Kinderdorp BennekomEen paar maanden kreeg ik van de organisatie van Kinderdorp Bennekom het verzoek om informatie en prijsopgave te sturen voor een aantal voorstellingen op de culturele dag van Kinderdorp Bennekom. Kinderdorp Bennekom bestaat al 50 jaar. Of liever gezegd dit jaar vond de 50e editie plaats. Tijdens kinderdorp kunnen kinderen zelf een ‘huis’ timmeren en zijn er gedurende een week allerlei activiteiten te doen op een groot terrein in Bennekom. Judo, boksen, toneel, knutselen, Lego, poppentheater er is van alles te beleven. Het is overigens niet gratis. Voor 24 Euro ben je wel een hele week onder de pannen. Of voor 8 Euro per dag.

Ik had tot het verzoek binnenkwam nog nooit van Kinderdorp Bennekom gehoord. Het is het grootste vakantie evenement voor kinderen in Nederland. In Bennekom zelf is het natuurlijk wel bekend. Toen ik een andere klant uit Bennekom vertelde over dat ik benadert was door Kinderdorp vond ze dat heel leuk en het was haar zeer bekend.

Ik kreeg de opdracht om twee voorstellingen te spelen. Omdat er van kleuterleeftijd tot en met tienerleeftijd rondloopt heb ik gekozen voor Jan Klaassen. Die vinden jonge en oudere kinderen leuk.

Bij aankomst bij het terrein merk je dat je met een goed georganiseerde organisatie te maken hebt. De manier waar op je wordt ontvangen en begeleidt is zeer prettig. Omdat het zeer warm was en de zon uitbundig scheen mocht ik spelen in de schaduwtent. De auto mocht bij nader inzien toch op het veld blijven staan. (zie foto) Beide voorstellingen waren zeer goed bezocht. Een groot aantal kinderen heeft zelfs de voorstelling twee keer gezien. Daarom speelde ik de tweede voorstelling met de duivel in plaats van de Dood van Pierlala. Dan was het voor die kinderen toch ook weer net even anders.

Grappig is wel dat kinderen niet meer weten wie de duivel is. Ze noemden hem een monster.

Het enige nadeel van in de schaduwtent spelen was dat er vlakbij een geluidsbox van de muziek en omroepinstallatie was. De muziek kon niet zachter of uit tijdens mijn voorstellingen. Ze hadden de box wel iets gedraaid zodat ik iets minder geluidsoverlast had. Gelukkig konden de kinderen mij ondanks die herrie goed verstaan met mijn eigen geluidsinstallatie. Wat de kinderen allemaal voor antwoorden gaven op de vragen van mijn poppen weet ik niet. Ze waren op een paar na door de luide muziek niet te verstaan.

Na afloop weer snel afbreken en kon ik onder begeleiding weer het speelterrein verlaten. Met een auto waar de thermometer op dat moment 39 graden aangaf. Pfff. Het is maar goed dat de auto airco heeft.

Op zondag 3 juli 2022 is het weer tijd voor Gluren bij de Buren. Een cultureel huiskamerfestival waarbij artiesten optreden in huiskamers en waarbij buren, straatgenoten, wijkgenoten en stadsgenoten naar toe kunnen komen om gezellig een optreden bij te wonen. Voorheen waren het twee festivals. De andere heette Struinen in de Tuinen en dat was in de zomer en het gluren was in de winter. Bij deze editie zijn beide samengevoegd. Hierdoor kan het optreden binnen in de huiskamer zijn of buiten in de tuin.

Ook ik heb al aan eerdere edities meegedaan. Twee keer in mijn eigen huis en een keer bij De Brinkhorst. De organisatie van Gluren zorgt voor koffie, thee, koekjes en aanverwante zaken om zo de gastheer of gastvrouw niet op kosten te jagen. Ook zorgt Gluren voor het nodige PR materiaal om in je buurt te kunnen verspreiden.  Er bestaat een heuse landelijke website want niet alleen Amersfoort doet meer mee. Het is in heel veel steden in Nederland op dezelfde dag.

Die website is zo ingericht dat je heel makkelijk jouw favoriete culturele kunstvorm kunt kiezen en kan zien waar je allemaal terecht kan. Je kunt zelfs je hele programma van die middag samenstellen met aanvangstijd en al. De meeste acts zijn drie keer te zien. Ik speel slechts twee voorstellingen omdat de meeste kinderen ’s avonds  op tijd moeten eten en daarna weer op tijd naar bed. De volgende dag is het weer tijd voor school.

Zoals gezegd speel ik op 3 juli om 13.45 uur en 15.15 uur een voorstelling bij Natuurboerderij de Brinkhorst in Vathorst. Ik speel er Jan Klaassen en de baby. De voorstelling die ik in maart 2020 daar zou gaan spelen maar niet doorging omdat het land op slot ging.

De toegang is overigens gratis. Hoewel het wel gewaardeerd wordt als je een kleine bijdrage stopt in de Gluren bij de Buren spaarpot.

Kom je gluren?

Weer heb ik een nieuwe figuur aan het Jan Klaassenspel toegevoegd. Weer iemand van het gezag waar Jan het tegen op kan of moet nemen. De agent. De agent bewaakt natuurlijk de orde in de poppenkast en zit achter de boef aan. De boef/dief die nog gemaakt moet gaan worden. De agent zal Jan natuurlijk op het rechte pad proberen te houden. Maar of dat ook gaat lukken.

Op het moment dat ik dit schrijf heeft de agent net als de generaal nog niet echt een rol of functie binnen een van mijn Jan Klaassen verhalen. Ik zal nog de nodige filmpjes op het internet moeten bekijken om inspiratie op te doen voor mijn versie met de agent.

Worstjesmaker

In de Engelse versie verdwijnt de agent op een gegeven moment in de worstenmaak machine. Hij gaat er aan de bovenkant in en komt er als een worst aan de zijkant weer uit.
In de kleuren van zijn politie uniform. Maar of ik het in mijn versie ook zo ver laat komen? Overigens wat met de agent gebeurt kan ook in de Engelse versie met de baby van Jan en Katrijn gebeuren. Gelukkig is het proces omkeerbaar en komt de baby weer heelhuids terug. Immers als je de worst terug duwt keert de baby weer heelhuids terug.

Mocht tijdens mijn spel nu de sterke arm nodig zijn. Dan heb ik hem.

Detail

Heb je de foto al goed bekeken? Op zijn pet zit het logo van de Nederlandse politie. Het is echter een gespiegelde versie en is het randje van het boek in het logo dichtgemaakt. Valt je nog iets op? Zijn jas en broek zijn gemaakt van dezelfde stof. Toch is zijn jas lichter dan zijn broek. Dat komt omdat de broek de vleug van het ribfluweel mee heeft en de jas niet. Daardoor lijkt de broek donkerder.

Agent kopHet is al weer bijna een jaar geleden dat ik een pop heb gemaakt. Het maken van een nieuwe voorstelling kwam het de afgelopen periode gewoon niet van. Er broeit wel van alles en er borrelt veel maar het komt nog niet aan de oppervlakte. Daarom dacht ik dat het misschien toch een goed idee is om mij set van poppen die tot de Jan Klaassen set behoren weer met een nieuw karakter uit te gaan breiden. Weer een karakter die behoort tot het gezag: De agent.

Welke rol hij gaat krijgen weet ik nu nog niet.  Ik denk dat er ook nog een boef bij moet komen en ik heb ook nog het idee om een bankier te gaan maken. In de Engelse versie van Jan Klaassen (Punch and Judy) heeft een van de Engelse spelers een bankier zitten die op zeer slimme en uitgekookte wijze Jan van al zijn geld af helpt. Hoe het een en ander vorm gaat krijgen in een voorstelling weet ik nu nog niet.

Wat ook nog een idee van mij is, is een voorstelling met of over een eenhoorn. Naast Jan ben ik ook daar druk over aan het nadenken en ideeën aan het verzamelen en opschrijven.

Jan Klaassen, de baby en Kartrijn

In het begin van mijn poppenspel carrière wilde ik niets van Jan Klaassen en Katrijn weten. Groot geworden met de verhalen van Camilla Koevoets van Poppentheater Toermalijn, wilde ik ook graag in die lijn mijn verhalen gaan vertellen. Sprookjesachtige verhalen. Sprookjesachtig omdat het verhaal ook zich in de huidige tijd kan afspelen zonder allerlei sprookjesfiguren als heksen, trollen, tovenaars, koningen en prinsessen die gered moeten worden door een knappe prins.

Toch ook overeenkomsten?

Het grappige is wel dat in mijn sprookjesachtige verhalen wel allerlei elementen zitten die ook voor komen bij het Jan Klaassenspel. Verstoppen, iets niet goed verstaan, achtervolgingen en natuurlijk reacties uitlokken bij het publiek. Het gevaar bij sprookjesachtig spel dat je figuren out of character kunnen raken. Een pop valt dan eigenlijk even uit zijn rol om iets te zeggen wat niet in lijn is met het verhaal. Met andere woorden de pop zegt iets wat hij eigenlijk niet kan weten.

De verschillen

Bij het Jan Klaassenspel heb je dat niet. Dat komt omdat Jan Klaassen en Katrijn zich in de huidige tijd afspeelt. In de tegenwoordige tijd en niet in een denkbeeldige tijd zoals bij sprookjesachtig wel het geval is. Daarom leent het Jan Klaassenspel zich bij uitstek voor commentaar op de situatie die zich op dat moment afspeelt. Je kunt gebruik maken van de actualiteit. Iets dat bij een sprookjesachtig spel is uitgesloten. Doe je het wel dan verliest je voorstelling aan geloofwaardigheid.

Nog een verschil tussen beide vormen is dat Jan Klaassen een uitvergroting is van de werkelijkheid, de realiteit. De bewegingen zijn extreem groot en bijna overdreven. Het is een soort van slapstick. Op de andere manier spelen kan veel verfijnder bijna poëtisch. Sprookjesachtig kan subtieler. Jan Klaassen is meer van dik hout zaagt men planken.

Waarom nu ineens wel Jan Klaassen?

Waarom heb ik dan toch het Jan Klaassenspel omarmt en moest ik bijna 30 jaar geleden niets van weten? In de loop der jaren verdiep je je natuurlijk in het vak waar je zoveel plezier aan beleefd. Maar ik was wars van veel Jan Klaassenspelers die met de figuur een soort moraalridder gaan uithangen. Het traditionele spel is anders. Dat is hard, rauw en zelfs gewelddadig. Echter het spel herbergt een bepaalde symboliek. Daar houd ik van. Het eerste barstje in Jan Klaassen is niet leuk kwam toen ik op het festival in Meppel Wim Kerkhove het traditionele spel zag spelen. Hij was toen nog de poppenkastspeler van de Dam in Amsterdam.

Traditie moet behouden blijven

Hij begon de Jan Klaassenacademie om de traditie van het Jan Klaassenspel in ere te houden en niet verloren te laten gaan. Veel poppenspelers, jonge poppenspelers, spelen niet meer in een kast zoals Jan Klaassen eigenlijk vereist. Ik hoorde veel enthousiaste verhalen over de academie en ben hem gaan volgen nadat ik op de Dam ook de Italiaanse en Engelse versie had gezien. De academie heb ik gevolgd bij Egon Adel de huidige speler van de poppenkast op de Dam.

Ook ik wil de traditie voortzetten. Het is tenslotte cultureel erfgoed geworden. Maar ik geef er wel mijn eigen draai aan.Want het spel is wel heel traditioneel, is stereotiep en rolbevestigend. Echter dat kun je heel makkelijk doorbreken en aanpassen aan de huidige beeld van de samenleving. Dat is ook de kracht van het Jan Klaassenspel. Bovendien vanwege het traditionele karakter kun je hier natuurlijk leuk mee spelen. Waardoor je publiek er zich bewust van wordt. Een spiegel voorhouden is wat je doet. Net als een aantal cabaretiers tegenwoordig doen. Pelle en Polle

Jan KlaassenDe herfstvakantie zal dit jaar anders zijn dan anders. Door de overheidsmaatregelen is het voor mij ondoenlijk om zelf een voorstelling te organiseren. Ik had graag bij Natuurboerderij de Brinkhorst één of zelfs meerdere voorstellingen willen spelen. Maar dat gaat nu even niet. Mijn andere vaste locatie tot vorig seizoen, Theater de Tuin in Leusden, is zelfs gesloten tot begin 2021. Het zag er dus zeer somber uit. Geen voorstellingen tijdens de herfstvakantie. Tenzij ik uitgenodigd wordt om ergens te komen spelen bijvoorbeeld bij een BSO of bij mensen thuis.

Poppentheater Toermalijn

Of je krijgt een uitnodiging om bij je collega poppentheater een voorstelling te komen spelen. Bij Poppentheater Toermalijn in koetshuis van Park Randenbroek. Mijn grote voorbeeld. Jammer genoeg heeft Camilla Koevoets een punt achter haar loopbaan als poppenspeelster gezet. Na 56 jaar voorstellingen te hebben gespeeld.

Ze vindt het wel heel belangrijk om poppentheater te laten zien in haar theater. Nu mag ik er een aantal keer een voorstelling komen spelen. Je raadt het al de eerste keer is in de herfstvakantie.

Ik speel op 17 oktober de voorstelling ‘Jan Klaassen en de baby’ een poppenspel in de traditie van het Jan Klaassenspel. om 15.30 uur

Zo ben ik gelukkig toch nog een heel klein beetje te zien in de herfstvakantie. Klik in de speelagenda op de knop en je komt op de site van het poppentheater terecht.

Kom je kijken?

 

De repetities van Jan Klaassen en de Huisbaas zijn in volle gang.  De tekst die ik een aantal maanden geleden heb bedacht, komt nu leuk tot zijn recht. Het grappige is dat de tekst die je van te voren hebt bedacht soms toch niet lekker bekt en dus moet veranderen.  Tijdens het repeteren ontstaan er ook nog steeds nieuwe zinnen en ideeën. Dingen waar je als je het schrijft niet op komt.

Voorbeeld

Ik zal een voorbeeld geven. Op een gegeven moment zegt de huisbaas dat hij de huur verhoogd naar 1000 Euro per maand. (50 Euro was tot dan toe de huurprijs). Jan Klaassen is het er natuurlijk niet mee eens. De huisbaas, die Pieter Pecunia heet, zegt dat in het huurcontract staat dat hij de huur zomaar mag verhogen als hij er zin in heeft. En hij heeft er ineens heel veel zin in. Dat stond nog niet in de allereerste versie.

Nog een voorbeeld. In de eerste versie eist de duivel van de huisbaas 50% van de winst en zijn ziel. Dat heb ik toch veranderd. Het is nu zo dat de duivel 50% van de winst eist of de ziel van de huisbaas. In het eerste geval moet de huisbaas altijd mee naar de hel. In het tweede geval is er de schijn dat de huisbaas niet mee hoeft als hij winst maakt. Dan trekt de duivel de huisbaas eerder over de streep om zaken met hem te doen.  Maar het is de duivel en of die zich iets aantrekt van gemaakte afspraken.

Andere dingen

Tijdens een repetitieproces loop je ook nog tegen tal van andere zaken aan waar je bij het schrijven van het verhaal nog niet aan gedacht had. Je houdt er bij het schrijven wel al rekening mee maar, soms blijkt de praktijk toch anders dan hoe je het in theorie had bedacht. Bijvoorbeeld op welke hand moet de pop zodat het spel vlot door kan blijven gaan. Dan blijkt ineens een pop op de andere hand praktischer te zijn voor een sneller verloop dan dat je in je gedachten had bedacht.

Of je komt er ineens achter dat de drietand van de duivel toch wel aan de grote kant is waardoor hij moeilijker te bespelen valt. Dat de slapstick van Jan Klaassen sneller te zien valt in de donkerte van de kast als hij een wit koordje heeft in plaats van zwart.

Langzaam vallen alle puzzelstukjes tijdens de repetities op hun plaats. Dan ineens is de voorstelling zeewaardig genoeg om uit geprobeerd te gaan worden.

Wil je hem graag als een van de eerste zien? Schrijf je in op mijn lijst. Dan stuur ik je een mailtje met daarin een schitterende aanbieding  en  ontvang je ook nog eens een leuk poppenkastje waarmee je zelf direct aan de slag kunt gaan. Wie wil dat nu niet?

Klik hier voor het in bezit krijgen van de poppenkast en aanbieding

Jan Klaassen en de huisbaasHoewel de voorstelling nog wel gerepeteerd moet worden, heb ik het nieuwe Jan Klaassenspel aan het repertoire toegevoegd. De voorstelling zal ongeveer een half uur duren en kan heel mooi gespeeld worden in combinatie met Jan Klaassen en de baby.

Voor een deel borduurt de nieuwe voorstelling voort op de vorige voorstelling. Ook deze nieuwe voorstelling is weer in de traditie van het oude Jan Klaassenspel. Hierin speelt ook een huisbaas een rol. De rol van het kapitaal. Het groot kapitaal. De duivel en krokodil die ook voorkomen in het Jan Klaassenspel spelen in deze voorstelling ook een rol.

Het gaat er altijd om dat Jan de huur niet kan betalen. In deze versie krijgt Jan nog een kans om de huurverhoging naar 1000 Euro per maand snel bij elkaar te krijgen. Ondertussen sluit de huisbaas een pact met de duivel om Jan uit zijn huis te krijgen. De huisbaas wil graag een studentenhuis beginnen of een Airbnb van het huis maken. Dan word hij slapend rijk denkt hij.

Het loop echter anders. De duivel stuurt de krokodil op Jan af maar, Jan weet hem te vangen en brengt hem terug naar de dierentuin. Als dank krijgt hij een cheque van 1000 Euro. Dan moet Jan het gevecht aan met de duivel. Hij overwint hem. Pieter Pecunia de naam van de huisbaas wil natuurlijk graag weten of het de duivel gelukt is. Jan is onoverwinnelijk zegt hij. Pieter moet met de duivel mee naar de hel. Dat was part of the deal.  Toch strijkt de duivel over zijn hart en hoeft de huisbaas niet mee naar de hel. Pieter Pecunia krijgt te maken met de hel op aarde en dat is dat hij Jan en Katrijn voortaan gratis in zijn huis moet laten wonen.  Ook moet Pieter het huis repareren en kunnen Jan en Katrijn de 1000 Euro aan iets leuks besteden. Ze maken tot slot een dans van vreugde.

De voorstelling zal een try-out hebben op zondag 27 september tijdens het cultuur bij je buur in Leusden.

Huisbaas en de duivel kopDoordat het spelen van voorstellingen helemaal tot stilstand is gekomen door de overheidsmaatregelen omtrent het coronavirus heb ik nu wel heel mooi de gelegenheid om een nieuwe voorstelling te maken. Ik heb er voor gekozen om een tweede voorstelling met Jan Klaassen en Katrijn te maken. Dan kan ik ze straks als het spelen van voorstellingen weer kan en mag afwisselend spelen. Er komen twee of waarschijnlijk drie nieuwe figuren bij.  Te weten: De huisbaas, de duivel en de krokodil (Zeekakkelobbes).  Wellicht komt ook de agent er nog bij maar dat hangt af van hoe ik straks het verhaal ga spelen. Dan zal het wel een heel klein rolletje zijn in dit verhaal.

De huisbaas

De huisbaas is een standaardfiguur in het Jan Klaassenspel. Hij vertegenwoordigd het groot kapitaal. Het is een echte huisjesmelker. Wel de huur innen maar geen onderhoud plegen aan de woning. Ook niet als er klachten zijn. In de traditionele versie slaat Jan natuurlijk de huisbaas neer met zijn slapstick. In mijn versie gebeurt dat niet. Met zijn stomme kop geeft hij Jan en Katrijn nog een kans om de huurverhoging bij elkaar te krijgen. Maar eigenlijk wil hij hun huis geschikt gaan maken voor Airbnb verhuur of hij gaat het aan een groot aantal studenten verhuren. De huisbaas denkt de duivel voor zijn karretje te kunnen spannen en verkoopt zijn ziel aan de duivel in ruil voor dat de duivel Jan en Katrijn uit zijn huis jaagt.

De duivel

Ook de duivel behoort tot de standaardfiguren uit het Jan Klaassenspel.  Hij vertegenwoordigd het kwaad, de verleiding, de hel. Jan Klaassen weet ook hem te overwinnen. Ook in mijn versie zal Jan de duivel overwinnen. Alleen in mijn versie blijft de duivel in tegenstelling tot de traditie wel in leven.  Hij baalt enorm dat hij Jan niet er onder kan krijgen. Daarom wil hij de ziel van de huisbaas hebben omdat de huisbaas hem ook gouden bergen heeft beloofd. Een groot aandeel in de winst en dat gaat nu niet door. Mee met de duivel wil de huisbaas liever niet. Daarom verzint de duivel een andere straf.  Jan en Katrijn mogen voortaan gratis wonen in hun huis anders moet de huisbaas mee. De huisbaas stemt in met dat duivelsplan.

De krokodil

De krokodil komt ook voor in het traditionele verhaal. Het is een klapbekpop. Een pop met een hele grote bek.  Om niet gepakt te kunnen worden en in de maag van de krokodil te verdwijnen stopt Jan een stok in de bek zodat die niet meer dicht kan. In mijn versie heeft de duivel de krokodil uit de dierentuin laten ontsnappen om zo Jan weg te krijgen. De krokodil moet Jan pakken maar, door de stok in zijn bek lukt dat niet.

Op de foto zijn de koppen van de huisbaas en de duivel te zien.